Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna’da, Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde faaliyet gösteren Müslüman çatı kuruluşlarının katılımıyla “Avrupa Müslüman Kuruluşları Konferansı” gerçekleştirildi.
Saraybosna’da bir otelde 9-11 Ekim’de yapılan etkinliğe, Almanya, Fransa, Avusturya, Hollanda, Belçika, İsviçre, Danimarka, Norveç, İtalya ve Birleşik Krallık’tan temsilciler katıldı.
Avrupa Müslüman Kuruluşları Konferansı’nda, bilgi ve tecrübe paylaşımında bulunuldu, ortak konular değerlendirildi ve gelecekteki işbirliği imkanları ele alındı.
Dört oturum halinde yapılan konferansta, Avrupa’daki sosyal ve siyasi gelişmeler, Müslümanların kamusal hayata katılımı, devlet kurumlarıyla ilişkiler ve temsil kuruluşlarının kurumsal gelişimi konuşuldu.
İslam Toplumu Milli Görüş (IGMG) Genel Sekreteri Ali Mete, konferanstaki konuşmasında, Avrupa toplumlarında misafir olmadıklarını belirterek, “İçinde yaşadığımız toplumların ayrılmaz ve kalıcı bir parçasıyız.” dedi.
Konferansın öncelikli hedeflerinden birinin temsil kuruluşlarına daha sıkı bir istişare imkanı sunmak olduğunu aktaran Mete, “Kendi aramızda her konuda hemfikir olmasak bile istişare ve işbirliklerimizi güçlendirmeliyiz.” diye konuştu.
Mete, 2025 yılında Brüksel’de Gazze Deklarasyonu ile başlayıp Saraybosna’da devam eden iletişimin daha güçlü sürdürülmesi gerektiğini söyledi.
Diyanet İşleri Türk İslam Birliği (DİTİB) Genel Başkanı Ramazan Ilıkkan da Avrupa’daki Müslümanların kendi aralarında ortak konular, sorunlar ve çözümler etrafında bir araya gelmesinin değerli bir çalışma olduğunu dile getirerek, kendilerinin de işbirliğine her zaman açık olduklarını belirtti.
Eski Bosna Hersek İslam Birliği Başkanı Mustafa Ceric, Avrupalı Müslümanların reaktif değil proaktif hareket etmesi gerektiğini belirterek, “Güçlü kurumlar, dini bağlılığı toplumsal güvene, Müslümanların demografik varlığını sivil katkıya ve içlerindeki çeşitliliği ilkeli işbirliğine dönüştürmelidir.” dedi.
Oturumlarda Avrupa’daki Müslümanların durumu konuşuldu
Konferansın ilk oturumunda Fransa İslam Konseyi (CFCM) Başkan Yardımcısı Eyüp Şahin, artan İslam karşıtlığına ve din özgürlüğü tartışmalarına dikkati çekti.
Britanya Müslüman Konseyi (MCB) temsilcisi Moustapha Al-Dabbagh, medya gözlem çalışmalarını anlatarak Müslümanlara yönelik ayrımcılık ve ırkçılık vakalarının arttığını belirtti.
İtalya İslami Cemaatler Birliği (UCOII) Başkanı Yassine Baradai da sürekli izleme, hızlı müdahale ve bilgi üretimini birleştiren, yapay zeka destekli bir çalışma modeli tanıttı ve bunu Avrupa’daki kuruluşlarla birlikte yürütebileceklerini söyledi.
İkinci oturumda ise Almanya Müslümanları Koordinasyon Konseyi (KRM) temsilcisi Laurent Ibra da konuşmasında, Müslüman karşıtı ırkçılık, eşit katılım ve dini cemaatlerin kurumsal tanınması gibi başlıkları ele aldı.
Koepels 9 – Hollanda Siyasi Gelişmeler İzleme Merkezi (K9-MPO) temsilcisi Mohammed Hasham Hussein, “Müslümanlar Hollanda’da toplumun ayrılmaz bir parçası. Ancak konumumuz baskı altında.” ifadesini kullandı.
Danimarka Müslümanlar Birliği (DMU) temsilcisi Imran Hussain ise “Katılım, kabul görmenin bir ödülü değil, kabul görmeye giden yoldur.” dedi.
Üçüncü oturumda Avusturya İslam Cemaati (IGGÖ) temsilcisi Edina Husovic, Avusturya’da 1912’den bu yana uygulanan “İslam’ı tanıma modelinin” uluslararası düzeyde örnek teşkil ettiğini söyledi.
Belçika Müslümanları Yürütme Organı (EMB) Başkanı Mehmet Üstün, İslam’ın hukuki olarak tanınması ve demokratik temsil sorunlarını değerlendirerek, bu tür toplantıların kalıcı bir işbirliği platformuna katkı sağlayacağını belirtti.
Norveç İslam Konseyi (IRN) Başkanı Badreddine Maizi de temsil kuruluşlarının asıl gücünün, hizmet ettikleri topluluklar nezdindeki meşruiyetlerinden geldiğini ifade etti.
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nden (UNHCR) Fatih Kılınç da Avrupalı Müslümanların insani yardım faaliyetlerini anlattı.
Son oturumda ise İsviçre İslami Kuruluşlar Federasyonu (FIDS) Yönetim Kurulu üyesi Montassar Ben Mrad, FIDS’in ülkedeki en büyük Hristiyan olmayan topluluk olduğunu dile getirdi.
K9’dan Abdurrahman Atabey ise Hollanda’daki kurumsallaşmış ayrımcılığı ele aldı.
